Wetsvoorstel
31-05-2005

Sabine de Bethune

Voorstel van resolutie over de bestrijding van malaria (3-1213)

TOELICHTING

--------------------------------------------------------------------------------

Vijfentwintig april is de « dag van de malaria in Afrika ». In dit voorstel van resolutie roept de Senaat de regering op om de internationale strijd tegen malaria financieel en politiek zo veel mogelijk te ondersteunen.

Sabine de BETHUNE.
Jacinta DE ROECK.
Annemie VAN de CASTEELE.
Pierre GALAND.
Jihane ANNANE.
Christian BROTCORNE.

--------------------------------------------------------------------------------

VOORSTEL

--------------------------------------------------------------------------------

De Senaat,

A. overwegende dat jaarlijks tussen 300 en 500 miljoen mensen malaria oplopen en dat uiteindelijk meer dan een miljoen mensen aan de ziekte bezwijken;

B. overwegende dat voornamelijk kinderen onder de vijf jaar het slachtoffer van malaria worden, niet alleen rechtstreeks doordat alleen al in Afrika dagelijks drieduizend kinderen sterven ten gevolge van malaria, maar ook onrechtstreeks, als wees, omdat hun ouders aan malaria bezwijken;

C. overwegende dat malaria een ziekte van de tropen en subtropen is en buiten het zwaar getroffen Afrikaanse continent eveneens in Midden-Amerika, delen van Zuid-Amerika en Zuid-Oost Azië wijdverbreid is;

D. verwijzende naar professor Jeffrey Sachs die stelde dat het jaarlijks BNP van Zwart Afrika 100 miljard dollar, wat vijf keer de totale ontwikkelingshulp aan het gebied vertegenwoordigt, hoger zou liggen indien malaria 35 jaar geleden was uitgeroeid;

E. rekening houdende met de 1,3 % van het totale BNP van Afrika die jaarlijks moet aangerekend worden als kortetermijnkostprijs van malaria als gevolg van het verlies van arbeidsprestaties, kosten voor behandeling en preventie en de gevolgen van kindersterfte;

F. gelet op het feit dat bij de kortetermijnkostprijs geen rekening wordt gehouden met de langetermijnkostprijs ten gevolge van de ondermijning van de fysieke en cognitieve ontwikkeling van het kind, verhoogde kindersterfte, demografische impact, daling van gezinsinkomen, ... door de malaria;

G. overwegende dat gezinnen die in armoede leven, ongeveer 25 % van hun jaarlijks inkomen spenderen aan preventie- en geneesmiddelen tegen malaria;

H. gelet op het feit dat een aantal gunstige voorwaarden, waaronder een goed georganiseerde gezondheidszorg die voor iedereen bereikbaar is, een goede infrastructuur, stabiele situaties die langdurige muggenbestrijding mogelijk maken, voldoende preventiecampagnes en voldoende financiële middelen, vaak niet meer aanwezig zijn waardoor in veel ontwikkelingslanden, voornamelijk in Afrika, de bestrijding van malaria opnieuw faalt;

I. rekening houdende met de toename van de resistentie van de muggen tegen bestrijdingsmiddelen en van de parasieten tegen geneesmiddelen, waardoor bestrijding en behandeling bemoeilijkt worden;

J. overwegende dat er desalniettemin de dag van vandaag zeer doeltreffende en goedkope geneesmiddelen, geïmpregneerde muskietennetten en andere middelen ter voorkoming en behandeling van malaria beschikbaar zijn, maar dat die helaas wegens structurele problemen en hun onbetaalbaarheid niet voorhanden zijn daar waar ze nodig zijn;

K. gelet op de dringende noodzaak om in de getroffen landen de malariabestrijding substantieel op te voeren, door onder meer de plaatselijke gezondheidszorg te versterken, de werkzame geneesmiddelen en de geïmpregneerde muskietennetten op beduidend grotere schaal te verspreiden, de bedreigde bevolking beter voor te lichten en te sensibiliseren om malaria sneller op te sporen en te voorkomen;

L. gelet op de dringende nood aan nieuwe en vooral betaalbare geneesmiddelen én een vaccin in de duurzame strijd tegen malaria, waarvoor innovatief onderzoek vereist is op het gebied van de moleculaire biologie, de immunologie en de biotechnologie;

M. overwegende dat de VN-commissie voor Macro-economie en Gezondheid, onder de gezaghebbende leiding van professor Jeffrey Sachs, in 2001 berekende dat er jaarlijks ongeveer 3 miljard dollar nodig is om malaria effectief te bestrijden en te bedwingen;

N. verwijzende naar de millenniumdoelstellingen die onder andere de bestrijding en de vermindering van HIV/AIDS, tuberculose en malaria, alle drie oorzaak en gevolg van armoede, vooropstellen;

O. verwijzende naar het « Global Fund »-initiatief, dat dankzij de donoren over 1,827 miljard dollar beschikt, vastgelegd voor malariaprojecten, maar waarvan tot op heden slechts 259 miljoen dollar effectief gestort werd op rekeningen van de projectuitvoerders;

P. overwegende dat de vertraging in de uitbetalingen bijna uitsluitend te wijten is aan de vele obstakels te velde die van administratieve en logistieke aard zijn en die eveneens het gevolg zijn van een gebrek aan « capacity building »;

Q. gelet op de vele multilaterale, bilaterale en privé-initiatieven in de strijd tegen malaria, waardoor er nood is aan een gecoördineerd initiatief om de financiële middelen op een snelle wijze om te zetten in effectieve middelen;

R. overwegende dat precies daarom het « Roll Back Malaria Partnership » werd opgericht door de WGO, UNICEF, UNDP en Wereldbank, nadien uitgebreid tot honderden partners, arme en rijke landen, onderzoeksinstellingen, bedrijven, NGO's en stichtingen, met als doel het comparatief voordeel van iedere partner optimaal te benutten en nauwer samen te werken om alle obstakels ten velde uit de weg te ruimen;

S. verwijzende naar de overeenkomst die ons land met het « Global Fund » heeft ondertekend teneinde voor de periode 2004-2007 in totaal 20,2 miljoen euro bij te dragen;

T. rekening houdende met het feit dat de bijdrage aan het « Global Fund » in de begroting van 2005 teruggebracht werd tot 1 miljoen euro, waardoor ons land in 2006 en 2007 extra inspanningen zal moeten leveren om zijn engagementen na te komen;

U. gelet op de specifieke expertise van België, en meer in het bijzonder van het Instituut voor Tropische Geneeskunde, op het vlak van preventie, educatie en behandeling van malaria;

V. rekening houdende met de talrijke initiatieven en bijdragen van ons land aan de strijd tegen malaria, niet alleen via de BTC maar ook via het Instituut voor Tropische Geneeskunde en de NGO's;

W. verwijzende naar een Belgisch malariaproject in Rwanda in samenwerking met het lokale ministerie van Volksgezondheid met een budget van ongeveer 3 miljoen euro, met als doel een specifiek malariaprogramma op het terrein te implementeren en onderzoek te doen naar de behandeling en nieuwe therapievormen;

X. verwijzende naar de rapporten van de Senaat over de betrekkingen van België met Centraal-Afrika, meer in het bijzonder met de Democratische Republiek Congo en Rwanda (stukken nrs. 3-254 en 3-255), waarin aan de regering aanbevolen wordt om prioriteit te geven aan de strijd tegen malaria;

Y. verwijzende naar het MDG-rapport van de Senaat (De millenniumdoelstellingen, stuk Senaat nr. 3-603), eenparig goedgekeurd op 24 maart 2005, waarin de aanbeveling wordt geformuleerd om niet alleen steun toe te zeggen aan programma's voor diagnose in de eerste ziektestadia, maar ook te zorgen voor een bescherming tegen besmette muggen door meer bepaald geïmpregneerde muskietennetten uit te delen, vooral aan zwangere vrouwen, en bij te dragen aan de gratis verdeling van werkzame geneesmiddelen aan geïnfecteerde personen, zoals de WGO voorschrijft;

Z. herinnerend aan de topconferentie van de Afrikaanse regeringsleiders over malaria in Abuja (Nigeria) op 25 april 2000, waarin ze toegezegd hebben het « Roll Back Malaria Partnership » mee te dragen en waardoor sindsdien 25 april de « dag van de malaria in Afrika » is,

verzoekt de federale regering :

1. in haar Centraalafrikabeleid conform de veelvuldige aanbevelingen van de Senaat prioritaire aandacht te besteden aan de bestrijding van malaria, AIDS/HIV en tuberculose en die problematiek eveneens op de Europese agenda te plaatsen;

2. meer ondersteuning te geven aan de uitbouw van algemene gezondheidssystemen in de landen met endemische malaria, om de toegang tot kwalitatieve zorgen en preventie in de strijd tegen de ziekte te verbeteren;

3. de capaciteit te versterken van lokale instellingen die de nationale programma's ter bestrijding van malaria plannen, uitvoeren en evalueren;

4. meer financiële middelen ter beschikking te stellen voor het fundamenteel en operationeel wetenschappelijk onderzoek in de strijd tegen malaria, onder andere door te investeren in de research naar en de ontwikkeling van een doeltreffend vaccin, nieuwe geneesmiddelen, diagnostica, en nieuwe preventiemiddelen ter bestrijding van de malariamuggen;

5. de toezeggingen aan het « Global Fund » voor een bedrag van 20,2 miljoen euro na te komen en effectief voor de resterende periode van 2005 tot 2007 het beloofde bedrag in gelijkmatige schijven, met name 5,050 miljoen euro per jaar, aan het « Global Fund » af te dragen;

6. een beduidend deel van de bijdrage aan de WGO specifiek toe te wijzen aan het « Roll Back Malaria Department » (HTM/RBM);

7. financiële en politieke steun te verlenen aan het « Roll Back Malaria Partnership » voor zijn executief secretariaat, dat een vlottere samenwerking van de actoren bewerkstelligt om de vele obstakels te velde uit de weg te ruimen en de fondsen sneller en vlotter om te zetten in effectieve middelen;

8. te pleiten voor betaalbare en efficiënte geneesmiddelen tegen malaria voor de mensen in het Zuiden;

9. er nauwlettend op toe te zien dat de ontwikkelingslanden bij hun strijd tegen malaria de « Trade Related Intellectual Property Rights »-overeenkomst maximaal kunnen toepassen, met inbegrip van de uitzonderingsmaatregelen ter bescherming van de volksgezondheid.

25 april 2005.



Terug naar het overzicht